Missing Peace | missingpeace.eu | NL

Hoe Likoed de Israëlische verkiezingen won

Door Missing Peace
Netanyhoe na de eerste uitslagenNetanyhoe na de eerste uitslagen

De uitslag van de verkiezingen in Israël verbaasde velen. De Likoed partij van premier Netanyahoe behaalde een grote overwinning en kwam uit op 30 zetels nadat 99,5 % van de stemmen geteld waren.

De Zionistische Unie, de gezamenlijke lijst van de Arbeiderspartij en Tzipi Livni’s HaTnuah partij kwam uiteindelijk niet verder dan 24 zetels. Dit gebeurde nadat vrijwel alle opiniepeilingen in maart een overwinning van de Zionistische Unie lieten zien. Zelfs de onderzoeken die waren gebaseerd op interviews met kiezers die al gestemd lieten een nek aan nek race zien tussen Likoed en de Zionistische Unie. Dat de opiniepeilingen er opnieuw geheel naast zaten is in Israël in het verleden ook al gebleken. Bij de drie verkiezingen die vooraf gingen aan de huidige, behaalde de Arbeiderspartij altijd 2 tot drie zetels minder dan de peilingen lieten zien.

Campagne

In feite was de Likoed overwinning minder sensationeel dan de media deden voorkomen. In het artikel “De alles behalve Bibi campagne van de Israëlische media” dat op 25 februari werd gepubliceerd door Missing Peace schreven wij dat de Israëlische media en vooral de TV-zenders een anti-Netanyahoe campagne voerden die zelfs voor Israëlische begrippen ongekend was.
Deze ‘alles behalve Bibi’ campagne kreeg gaandeweg het karakter van een ware heksenjacht, waarbij zelfs het gezin van de premier niet gespaard werd.

Avond na avond opende het nieuws met het ‘statiegeldschandaal’, ook wel aangeduid als ‘Bottlegate’, een subtiele verwijzing naar Watergate dat Nixon uiteindelijk het presidentschap in de VS kostte. Het ging om 900 euro statiegeld over de jaren 2008 tot 2013 dat Sarah, de vrouw van de premier, niet had teruggestort in de staatskas maar in de kas van de familie Netanyahoe.

Toen ook dat niet hielp om de populariteit van Netanyahoe omlaag te krijgen werd een rapport van de staats ombudsman dat half februari werd gepubliceerd dagenlang als het belangrijkste nieuws gebracht. De uitgaven in de residentie van de premier waren explosief gestegen sinds de familie Netanyahoe daar woonde, meldden de media. De voormalige conciërge van de residentie hield in primetime een persconferentie die op alle netten tegelijkertijd werd uitgezonden. De man kondigde aan de vuile was over de familie Netanyahoe buiten te gaan hangen en zei dat hij ontslag had genomen vanwege slechte behandeling door zijn voormalige werkgever.

Er werd niet bij vermeld dat die uitgaven na eerder onderzoek al drastisch omlaag waren gebracht en dat de uitgaven in de residentie van ex-president Peres ver boven die van Netanyahoe lagen. De conciërge bleek ook niet van onbesproken gedrag. Hij bleek gelogen te hebben over de reden waarom hij ontslag had genomen. Toen hij eerder hierover werd geïnterviewd had hij gemeld dat hij was weggegaan om zijn vader te helpen die toen terecht stond vanwege een steekpartij.

Toen Netanyahoe op 3 maart jl. het Amerikaanse Congres toesprak en daar als een held werd binnengehaald stopte de campagne over de huishouding van de familie Netanyahoe.
Daar voor in de plaats kwamen interviews met voormalige legerofficieren en ex-leden van de veiligheidsdiensten die bekend staan om linkse denkbeelden en hun aversie tegen Netanyahoe.

Deze ‘experts’ zeiden zonder uitzondering dat Netanyahoe ongelijk had over de dreiging voor Israël van Iran en Islamistische groeperingen zoals al-Nusra en Islamitische Staat.
Aan het slot van de campagne werden vooral de huizen crisis en andere socio-economische problemen gebruikt om aan te tonen dat er onder het leiderschap van Netanyahoe vrijwel niets was gebeurd om deze problemen op te lossen.

Israëlische kiezers

De anti-Netanyahoe campagne faalde echter compleet en wel om twee redenen.

De eerste reden is dat de Israëlische kiezers de doorzichtige mediacampagne bleken te doorgronden. Dat kwam bijvoorbeeld tot uiting uit een onderzoek naar kijkers gedrag op verkiezingsavond toen alle TV-zenders de hele avond live verslag deden van de verkiezingsuitslagen. Slechts een derde van de Israëli’s keek TV die avond, een ongekend laag aantal voor een land dat verslaafd is aan TV en vooral TV nieuws.

Ook werd door burgers in de aanloop naar de verkiezingen intensief gebruik gemaakt van de sociale media om informatie te verspreiden die niet door de media werd gepubliceerd en die duidelijk maakte dat er een ander verhaal viel te vertellen over de regering Netanyahoe.
Zo circuleerde er een lijst met 64 maatregelen van de regering waaruit bleek dat een gemiddeld gezin in Israel nu duizenden shekels per maand bespaart. Dat stond haaks op de bewering van de media en de linkse partijen dat er niets was gebeurd in Israël sinds Netanyahoe aan de macht kwam.

De tweede reden is dat Likoed en Netanyahoe na de publicatie van de laatste opiniepeilingen vier dagen voor de verkiezingen een intensieve campagne voerden die zich richtte op het weghalen van zetels bij de kleinere rechtse partijen. Het voornaamste thema van die campagne was dat wanneer de kiezer Netanyahoe als premier wilde, dat men dan voor Likoed moest stemmen.

Een ander thema was dat buitenlandse regeringen via de organisatie V15 zich hadden gemengd in de Israëlische verkiezingen met het doel om een linkse regering in het zadel te helpen. Netanyahoe vermeed om namen te noemen maar uit onderzoek is gebleken dat onder andere de regering Obama 350.000 dollar aan V15 in Israël betaalde via de organisatie One Voice. Ook werkten leden van Obama’s campagne team sinds bij V15.

De Likoed aanpak had duidelijk succes. De Bayt HaYehudi partij van Naftalie Benneth kreeg bijvoorbeeld veel minder zetels dan bij de vorige verkiezingen in januari 2013 (8-12)

Coalitie

Nu Likoed opnieuw veruit de grootste partij in Israel is en Netanyahoe premier zal blijven richt de aandacht zich op de te vormen coalitie.
Het lijkt waarschijnlijk dat die coalitie zal bestaan uit de rechtse partijen Likoed, Bayit HaYehudi, Shas, Israel Beiteinoe, Yadoet HaTorah aangevuld met de centrum partij Koelanoe (Ons allen) van ex-Likoed minister Moshe Kahlon.

Kahlon werd uitermate populair in Israël nadat hij 2010 het monopolie van de grote maatschappijen Celcom, Pelephon en Orange op de Israëlische GSM markt wist te doorbreken. Sinds die tijd bespaart een gemiddeld Israëlisch gezin meer dan 500 Euro per jaar op de rekening voor het gebruik van de mobiele telefoon. Kahlon wil nu het Ministerie van Financien opeisen om soortgelijke hervormingen uit te voeren in de onroerend goed markt en de levensmiddelen markt.

De andere twee winnaars van deze verkiezingen, Zionistische Unie (24-21) en de Verenigde Arabische Partij die op 14 zetels uitkwam, zullen in de oppositie gaan zitten.
De Arabische partijen Ra’am Ta’al, Balad en Hadash verenigden zich in de aanloop naar deze verkiezingen. De lijst boekte een winst van een zetel.
De grote verliezers waren Yes Atid (19-12), Bayit HaYehudi (12-8), Shas (11-7) en Yisrael Beiteinu dat 7 zetels behaalde.

Buitenlandse politiek

De huidige buitenlandse politiek van Israël zal door de nieuwe regering naar verwachting worden voortgezet. Dat wil zeggen dat er geen Palestijnse Staat zal komen en dat Israël zal proberen om via het Amerikaanse Congres de Midden-Oostenpolitiek van de regering Obama te beïnvloeden.

Netanyahoe maakte in de laatste week voor de verkiezingen bekend dat hij nu tegen de oprichting van een Palestijnse staat op de West-Bank is. In een interview met de NRG website zei de premier dat “een ieder die nu actief de vorming van een Palestijnse staat ondersteunt in feite gebied weggeeft waarvandaan Israël zal worden aangevallen door radicale Islamistische groeperingen”. “Links heeft dit altijd genegeerd maar wij zijn realistisch en begrijpen de situatie”, aldus Netanyahoe.