Missing Peace | missingpeace.eu | NL

De effecten van Netanyahoe’s toespraak in de VS

Door Missing Peace

Op de vooravond van het Joodse Poerim feest gaf premier Netanyahoe van Israël een historische redevoering voor het Amerikaanse Congres. De toespraak ging geheel over Iran en de lopende onderhandelingen om een akkoord te sluiten over het Iraanse nucleaire programma.

De premier verwees al in zijn openeningswoorden naar het Poerim feest wanneer Joden herdenken dat 2500 jaar geleden in Perzie de eerste poging tot genocide op het volk van Israël werd verijdeld. In de synagoges wordt dan het boek (Megila) Ester gelezen waarin wordt beschreven hoe een Joodse man (Mordechai) en zijn nicht Ester erin slaagden om de Perzische koning Ahasveros te laten afzien van zijn voornemen om alle Joden uit te roeien op de 14e van de Hebreeuwse maand Adar.

Netanyahoe vergeleek Haman, de adviseur van koning Ahasveros, met ayatollah Khamenei in Iran en zei dat de huidige Iraanse (Perzische) leider ook genocide op het Joodse volk nastreeft wanneer hij oproept tot de eliminatie van Israël. Haman bedacht het plan om de Joden uit te roeien en Khamenei wil de Joodse staat vernietigen zei de premier.

Hij legde vervolgens uit waarom Iran tot iedere prijs moet worden afgehouden van de ontwikkeling van kernwapens en waarom de overeenkomst waarover nu wordt onderhandeld een slechte deal is.

De toespraak van de premier werd keer op keer onderbroken door een staande ovatie van het Congres dat zeer kritisch is over de wijze waarop president Obama opereert tegenover het regime in Iran. Slechts een klein gedeelte van de Democratische fractie liet haar afkeuring blijken over wat Netanyahoe zei. Onder hen was Nancy Pelosi, de leider van de Democraten in de Senaat, die zei dat ze bijna had moeten huilen over Netanyahoe’s optreden.

De Amerikaanse president had de Israëlische premier voorafgaand aan de redevoering gewaarschuwd om geen geheime details over de besprekingen te onthullen. Netanyahoe bleef hier ijskoud onder en zei dat al die details via Google op te vragen waren. Ook liet hij weinig heel van Obama’s bewering dat de keus is dus zijn weg of oorlog. Netanyahoe zei dat de keuze is tussen een slechte overeenkomst en een betere overeenkomst.

Hij legde ook uit wat hij bedoelde met een betere overeenkomst en verpakte dat in een concreet voorstel waarin hij het gedrag van Iran koppelde aan eventuele versoepeling van de eisen die aan Iran worden gesteld.

Iran zou volgens de Israëlische premier al voor het sluiten van een overeenkomst haar agressieve gedrag moeten bijstellen. Echter, wanneer het Westen niet bereid zou zijn om dat voor het afsluiten van een overeenkomst van Iran te eisen dan zou men minimaal moeten eisen dat Iran voor het verstrijken van de termijn van de overeenkomst (10/15 jaar) een andere politiek gaat varen. Anders zou de overeenkomst juist de weg vrijmaken voor een Iraans atoomwapen, betoogde Netanyahoe.

Onder de voorgestelde overeenkomst zouden namelijk de beperkingen op het Iraanse slechts 10 tot 15 jaar van kracht blijven. Daarna zou Iran direct kunnen uitbreken naar een atoombom. Het opheffen van de beperkingen moet dus worden gekoppeld aan het staken van agressieve activiteiten.

De premier legde vooral de nadruk op Iraans agressieve gedrag en stelde eigenlijk dat met een regime dat terreur financiert en organiseert over de hele wereld en dat een agressieve expansie politiek voert in het Midden-Oosten, geen overeenkomst valt te sluiten over een nucleair programma.

Wanneer de wereldmachten dit desondanks toch willen nastreven dan zou men minimaal deze conditie moeten stellen, volgens de premier.

Netanyahoe zei duidelijk dat Israël – wanneer er geen andere keus is – alleen tegenover Iran zal staan maar voegde daaraan toe dat hij weet dat het Congres achter Israël staat (en het dus niet zover zal laten komen).

President Obama was duidelijk niet onder de indruk van Netanyahoe’s woorden en zei dat de toespraak niets nieuws bevatte.

Dat was uiteraard niet waar maar Obama weet dat het echte gevecht over Iran tussen hem en het Congres gaat en dat Netanyahu’s optreden impact maakte op het Congres. Het gevecht tussen Obama en Congres over Iran was de directe reden dat John Boehner, de speaker van het Congres, Netanyahoe inviteerde voor een toespraak. Hij deed dat een dag nadat Obama had aangekondigd om wetgeving over nieuwe sancties tegen Iran te torpederen met zijn vetorecht.

Alleen het Congres kan de overeenkomst met Iran voorkomen weten Boehner en Netanyahoe. Beiden zijn er van overtuigd dat de overeenkomst die nu wordt uitgewerkt een gevaar vormt voor zowel de VS als Israël. De Iraniërs hebben immers intercontinentale raketten die worden gebruikt voor het vervoeren van kernkoppen en mogen uranium blijven produceren waardoor uitbreken naar een kernwapen in korte tijd mogelijk blijft.

Nadat Obama in januari aankondigde dat hij zijn veto zou gebruiken, nam Boehner contact op met Ron Dermer Israël’s ambassadeur in de VS. Boehner besloot om het Witte Huis niet in te lichten over de uitnodiging aan Netanyahoe die hij aan Dermer overhandigde. Hij legde later uit dat hij bewust Obama niet had ingelicht om de president geen kans te geven om Netanyahoe’s komst te verhinderen. Netanyahoe lichtte het Witte Huis wel in zodra hij de formele uitnodiging van Boehner kreeg.

De stroom van kritiek die vervolgens vanuit het Witte Huis werd geuit aan Netanyahoe’s adres zorgde in Israël voor een campagne door de media en de oppositiepartijen die hardnekkig bleven beweren dat Netanyahoe verantwoordelijk was voor de nieuwe rel met Obama. Ook stelde men dat Netanyahoe daarmee onherstelbare schade had toegebracht aan de Amerikaans-Israelische betrekkingen. De staande ovaties in het Congres lieten op dinsdag niet veel heel van deze beweringen.

Obama’s campagne tegen Netanyahoe’s speech had in feite een tegenovergesteld effect. De redevoering werd zo de meest bekeken politieke toespraak in de geschiedenis. Ook werd het gewicht van de toespraak op de opinievorming in de VS en Israël daardoor vergroot.

Het valt nu dan ook te verwachten dat de populariteit van Netanyahoe als premier en wellicht ook van zijn partij Likoed zal toenemen. Een commentator op Reshet Beth (Radio 2) zei na de toespraak dat de Israeli’s door de toespraak wakker zijn geworden en beseffen dat er belangrijkere zaken zijn in het land dan “de tuinmeubelen en het statiegeld op de flessen in de residentie van Netanyahoe”.

De afgelopen maand probeerden de Israelische media en oppositie via allerlei opgeklopte mini schandalen te suggereren dat Netanyahoe corrupt is en moet worden vervangen door Izaak Herzog en Tzipi Livni van de Zionistische Unie.

De Israëlische kiezer lijkt zich echter bewust van de doorzichtigheid van deze pogingen om Netanyahoe onder uit te halen en zijn Likoed partij bleef dan ook stabiel in de peilingen

De woorden van de premier en vooral de beelden van de staande ovaties voor Netanyahoe in het Amerikaanse Congres zullen hun effect op de kiezer niet missen zo is de verwachting. De Israëlische burgers hebben immers herhaaldelijk aangetoond dat in het stemhokje slechts één onderwerp domineert en dat is veiligheid. Zowel Herzog als Livni worden niet vertrouwd op het gebied van veiligheidszaken. Het argument dat zij op het gebied van de betrekkingen met de VS beter zouden kunnen scoren lijkt na dinsdag eveneens achterhaald.

Bovendien kan Netanyahoe wijzen op de onverwachte steun die zijn optreden in de VS kreeg vanuit de Arabische wereld. Vooral de Golfstaten lieten openlijk blijken dat zij de kritiek van Netanyahoe op het Amerikaanse optreden tegenover delen. Het was de eerste keer dat Arabische landen zich schaarden achter het optreden van een Israёlische premier.