Missing Peace | missingpeace.eu | NL

Hoe Israël een nieuwe regering kreeg zonder verkiezingen.

Door Missing Peace

Media in en buiten Israël waren sinds vorige week  druk bezig met het analyseren van de gevolgen van de aangekondigde vervroegde verkiezing voor de Knesset.

Die analyses bleken voorbarig en niet alleen vanwege het nieuws dat in de nacht van maandag op dinsdag bekend werd over de vorming van een regering van nationale eenheid, die een record aantal van 94 zetels zal hebben.

Op zondag was al duidelijk dat het onzeker was dat de vervroegde verkiezingen er ook inderdaad zouden komen. Premier Netanyahu bijvoorbeeld, hield zich niet aan zijn belofte om tijdens een Likud bijeenkomst de definitieve datum bekend te maken van die verkiezingen.

Maar er waren meer aanwijzingen. Tijdens zijn speech op de Likud bijeenkomst zei Netanyahu dat er ‘nog tijd was voordat we naar verkiezingen gaan’ en gaf een hint dat de verkiezingen wel eens dichter tegen de oorspronkelijk vastgestelde datum van 22 oktober 2013 zouden kunnen worden gehouden.

Likud Knesset lid Ze’ev Elkin zei op de Israëlische televisie dat hij al vanaf dinsdag 1 mei op de hoogte was van besprekingen tussen Kadima en Likud over een regering van nationale eenheid.

Gevolgen

Nu het zeker is dat Israël een nationale eenheidsregering krijgt, rijst de vraag wat er achter de aankondiging zat van de vervroegde verkiezingen. Tevens dient zich de vraag aan wat de voordelen zijn van de regering van nationale eenheid.

Officieel was het antwoord op de eerste vraag dat er in toenemende mate spanningen in de huidige coalitie waren. Deze gingen over omstreden kwesties zoals de zogenaamde Tal wet (die ultra orthodoxe Joden in staat stelde ontheffing van de dienstplicht te krijgen) en de complicaties rond de voorgenomen ontruimingen van Joodse woonwijken op de West Bank.

Oppositie

De werkelijke reden was echter dat premier Netanyahu begreep dat met het aankondigen van nieuwe verkiezingen de oppositie onder druk zou komen te staan. De Likud partij staat immers al tijden op een stabiele voorsprong in de peilingen en ook de positie van de premier was onomstreden in recent gehouden polls.

De oppositie partijen daarentegen waren versplinterd en vooral Kadima zag haar aanhang met meer dan de helft afnemen in de peilingen.

De reactie van de nieuwe Kadima leider Shaul Mofaz op de aangekondigde vervroegde verkiezingen was bijvoorbeeld ronduit afwijzend.

Mofaz was, gezien de slechte positie van Kadima,  maar al te bereidwillig om besprekingen over een regering van nationale eenheid aan te gaan op dit moment.

Hij wint nu meer dan een jaar om zijn eigen positie en die van Kadima te verstevigen. Het is tekenend dat hij akkoord ging met de deal zonder dat hij zelf een belangrijke portefeuille kreeg. ( de positie van vicepremier is meer ceremonieel).

Voordelen regering van nationale eenheid

Het antwoord op de tweede vraag is meerledig.

In het kort komt het op het volgende neer:

  • Met het oog op de ongekende uitdagingen op veiligheidsgebied die de omwentelingen in de Arabische landen rond Israël met zich mee brengen, is een regering met ongekende macht en stabiliteit een groot voordeel.
  • Met betrekking tot de situatie rond Iran geldt ongeveer hetzelfde. Mocht het ooit tot een confrontatie met Iran komen dan is een regering van nationale eenheid een voordeel wanneer het om de ‘fall out’ van een Israëlische actie gaat.     Daarnaast is Kadima leider Shaul Mofaz een uit Iran afkomstige ex stafchef van de IDF, die gewicht in de schaal legt waar het gaat om de interne Israëlische discussie over een eventuele aanval op Iran.
  • Door Kadima in de coalitie te brengen zal de economische politiek (stimuleren van vrije markt economie)  van de huidige regering kunnen worden voortgezet.
  • Een brede coalitie met Kadima zal Israëls positie ten opzichte van buitenlandse druk inzake het vredesproces met de Palestijnen ten goede komen. Er wordt  namelijk vanuit gegaan dat de herverkiezing van Obama en de verkiezing van Hollande in Frankrijk tot meer druk op Israel zal leiden en dat die druk de Palestijnse positie verder zal verstevigen.
  • Een coalitie met Kadima is gunstig om de rechtse coalitie partners in toom te houden (Lieberman’s Israel Beiteinu partij bijvoorbeeld).
  • Omstreden kwesties zoals het vinden van een alternatief voor de zogenaamde Tal wet, het eventueel slopen van de wijk Ulpana in Bet El en de oorspronkelijk geautoriseerde buitenpost Migron hoeven niet automatisch tot de val van de regering te leiden.

In ieder geval is duidelijk dat premier Netanyahu de grote winnaar is geworden van dit grote spel.

De premier, die vanaf zijn aantreden in 2009 is verguisd – met name door buitenlandse media en politici, maar ook door Israëlische commentatoren met een politieke agenda – heeft andermaal bewezen over strategische en politieke vaardigheden te beschikken.

Juist dit gegeven heeft er voor gezorgd dat het Israëlische publiek vertrouwen  in hem heeft gekregen.