Missing Peace | missingpeace.eu | NL

Pseudojournalistiek en pseudowetenschap – De Nederlandse media en Israël

Door Missing Peace

Essay  

De Nederlandse media hebben bovenmatige aandacht voor Israël, dat zal niemand durven te ontkennen. Kranten hebben bijna dagelijks een bericht over de situatie in de enige staat in het Midden-Oosten, waar democratie al vanaf het begin een normaal verschijnsel was.

De meeste van die berichten gaan echter niet over Israëli’s maar over de Palestijnen.  Door deze wijze van nieuwsselectie wordt structureel een deel van het verhaal over Israël genegeerd.

Welke gemiddelde Nederland weet bijvoorbeeld dat Israël wereldleider is op het gebied van medische inventies, recyclet water, high tech, landbouw technologie en de integratie van immigranten (afkomstiguit meer dan 70 landen) ?

Las iemand in een Nederlandse krant over dokter Adi Weissbuch van het Kaplan Medisch Centrum in Rehovot, die onlangs het leven redde van een zwangere Iraanse vrouw?             

Weet de gemiddelde Nederlander over de duizenden patiënten uit Gaza de gebieden onder Palestijns bestuur of zelfs de Arabische landen die in Israëlische ziekenhuizen worden behandeld?

 

West Bank

En wie leest of ziet ooit een genuanceerd verslag over de Joden die op de West Bank leven? De meeste berichten getuigen van enorme generalisatie (of zelfs demonisatie) en hebben tot resultaat gehad dat een kleine half miljoen Israëlische Joden is ontdaan van iedere menselijkheid.

Slechts bij hoge uitzondering wordt er aandacht besteed aan het reële beeld over het dagelijks leven in het gebied. Dat beeld wordt voornamelijk bepaald door de overgrote meerderheid van Joden en Arabieren die gewoon bezig zijn met werken of studeren, en op vele plaatsen doet men dat samen.

Men hoort veel over ‘Palestijns lijden en armoede’. Maar wie weet dat ook een deel van de Joodse jonge gezinnen op de West Bank in armoede leeft, en vaak door geldgebrek en gebrek aan betaalbare woningen permanent in caravans leeft? Daarbij gaat het lang niet altijd om de zogenaamde illegale buitenposten maar om caravan wijken in de Joodse dorpen en steden.

De wijk Tamar in het stadje Efrat was bijvoorbeeld in 1995 door de regering Rabin voorbestemd voor het bouwen van huizen. Anno 2011 leven alle bewoners nog altijd in caravans.                                                                                              

De reden? Politieke druk en een de facto bouwstop op nieuwe bouwprojecten. Deze situatie in een gebied, dat zelfs door Jimmy Carter werd erkend als deel van Israel, heeft jaren geduurd.

Pas vorige week werd die situatie in feite opgeheven, toen in reactie op het Unesco lidmaatschap van de PA, de Israëlische regering besloot dat de bouwstop lang genoeg geduurd had. De media hadden het echter over’ versnelde bouw in nederzettingen’.

Waar lazen Nederlanders in hun krant dat er in de Palestijnse gemeenschap op de West Bank genoeg  rijken zijn die in dure auto’s rijden en in kasten van huizen wonen? Of dat de PA besloot om huizen te bouwen voor- en tot 5000 $ aan premies uitkeerde aan de onlangs vrijgelaten terroristen (Shalit deal).

Hieruit blijkt dat ook het nieuws over de Palestijnen consequent wordt geselecteerd.  Positief nieuws wordt vrijwel genegeerd en het negatieve nieuws wordt vrijwel uitsluitend gerapporteerd wanneer Israël er mee in verband kan wordengebracht.  Daarnaast blijkt dat veel van dit negatieve nieuws exclusief  gebaseerd is op Palestijnse bronnen en pro Palestijnse NGO’s.

Saeb Arekat

Dat die bronnen vaak onbetrouwbaar zijn werd vorige week weer eens bewezen door Saeb Arekat, de Palestijnse hoofdonderhandelaar die in het begin van 2011 officieel aftrad, en daarna gewoon bleef zitten.

Arekat vertelde de Israëlische krant Ha’aretz op 3 november jl. dat de nederzettingen in totaal 1,1 % van het totale grond oppervlak van de West Bank beslaan.  Hij vertelde deze keer de waarheid omdat het van pas kwam in het promoten van de nieuwe Palestijnse eis dat Israel zich moet terugtrekken tot achter de zogenaamde 1967 lijnen.

In 2002 schreef dezelfde Arekat echter in een opinieartikel voor de New York Times  dat de  nederzettingen meer dan 42 % van de oppervlakte van de West Bank in beslag namen. Met dat artikel wilde hij de lezer verkopen dat een Palestijnse staat al een onmogelijkheid was geworden.                                    

Khaled AbuToameh

Het gebruik van informatie over Israël die verstrekt wordt door personen of organisaties met een overduidelijke politieke agenda staat dus garant voor onjuiste en onvolledige berichtgeving.    Dit gegeven is niet uniek voor Nederland, het is het patroon in vrijwel de hele wereld.

Zelfs Palestijnse reporters zoals de gerenommeerde journalist Khaled Abu Toameh (Hudson Institute en Jerusalem Post), erkennen dat er iets totaal scheef zit in de berichtgeving door  buitenlandse media over Israël.

Volkskrant

Neem bijvoorbeeld een recent artikel van Volkskrant journalist  Rolf Bos, die nog niet zo lang in Israël is.  

Hij schreef over de situatie van Palestijnse Arabieren in Jeruzalem Oost, en liet zich volledig inpakken door Jeff Halper van het Israeli Committee Against House Demolitions (ICAHD).

Halper staat bekend om zijn steun aan de Free Gaza beweging en boycotacties (BDS) tegen Israël. Ook is hij voor de zogenaamde één staat oplossing; hetgeen betekent het einde van de Joodse staat Israël.  

Het gevolg van de aanpak van Bos was een stereotype verhaal, dat ook nog eens boordevol onwaarheden zat.

Had Bos de moeite genomen om iets aan onderzoek te doen of om alle partijen te interviewen dan had hij ongetwijfeld ook ontdekt dat er onlangs ook andere geluiden werden gemeld over de Arabieren in Jeruzalem Oost.  Uit een onderzoek van het Jerusalem Center for Public Affairs (JCPA) kwam namelijk duidelijk naar voren dat een groot deel van de Arabieren in Jeruzalem onder Israëlisch bestuur wil blijven.

Verder gaf een nog groter aantal aan tevreden te zijn met hun levensstandaard, die inderdaad hoger is dan in menig ander Arabisch land of in de door de PA bestuurde gebieden.

Valse claims

Een selectie van de beweringen in het artikel van Bos laat zien hoe de Volkskrant lezers vals werden voorgelicht.

“Terwijl in Joodse wijken in het door Israël bezette deel van Oost-Jeruzalem de bouwkranen volop draaien, wordt het Palestijnen geweigerd legaal te bouwen in het stadsdeel’, zegt Halper, zelf een Joodse Israëliër”.

Geweigerd legaal te bouwen?

Hier zijn de cijfers over de afgegeven bouwvergunningen voor bestaande Arabische wijken in Jerusalem Oost over 2007 en 2008:

2007

  • Kalandia.Atarot, Beit Hanina 78
  • Shafoeat, Anata nieuw 84
  • Ishwaja, A- Toer, A-Sawana, Wadi El Goz 16
  • Sheikh Jarrah, Moshava Amerikaniet, Bab El Zahara 4
  • Deir Aboe Tor, Ras al amoed,Chirbat Beit Zahoer 11
  • Jamel Moegaber, Arav A-Swahara, Tzoer Baher;Beit Tsafafa zuid 182

2008

  • Oude Stad Moslim kwartier 1
  • Kalandia.Atarot, Beit Hanina 81
  • Shafoeat, Anata nieuw 91
  • Ishwaja, A- Toer, A-Sawana, Wadi El Goz 48
  • Sheikh Jarrah, Moshava Amerikaniet, Bab El Zahara 11
  • Deir Aboe Tor, Ras al amoed,  Beit Zahur 60
  • Jamel Moegaber, Arav A-Swahara, Tzoer Baher; Beit Tsafafa zuid 170

De gemeente Jeruzalem laat verder weten dat er plannen zijn goed gekeurd voor de bouw van 36.000 wooneenheden voor de Arabische sector tot aan 2020.

Een andere claim uit het artikel van Bos:

Er wonen 300 duizend Palestijnen in (Oost-)Jeruzalem, iets meer dan een derde van de totale bevolking van de stad. Halper: ‘Maar ze hebben slechts 9 procent van het grondgebied tot hun beschikking, en daar mogen ze bovendien niks. Niet bouwen, uitbouw is ook illegaal.’

9 procent?

Een simpele blik op een kaart van de Joodse en Arabische wijken in Jeruzalem laat zien dat de 9% claim een leugen is. De blauwe gebieden zijn Arabische wijken en de groene markeren de wijken waar overwegend Joden wonen. Duidelijk is te zien dat de Arabieren verhoudingsgewijs meer grondgebied gebruiken om te wonen. Dat is weer te verklaren uit het feit dat hoogbouw in de Arabische wijken zeldzaam is.

Kaart met Arabische (blauw) en overwegend Joodse wijken (groen) in Jeruzalem

Uit de cijfers over de afgegeven bouwvergunningen voor bouw voor de Arabische populatie blijkt al dat er niets klopt van de bewering dat men ‘niks mag’. Wat Halper echter ook verzwijgt, is het feit dat onder invloed van de politiek van de PA, De Arabische liga en de het Moslim Broederschap, er op ongekende schaal illegaal is gebouwd in Jeruzalem Oost. De gemeente Jeruzalem liet ons al eerder weten dat de meeste Arabieren niet eens de moeite nemen om een bouwvergunning – waar een leges aan verbonden is van 3600 dollar – in te dienen.

Er steekt volgens Halper een ‘masterplan’ achter wat hij de ‘judaïsering’ van Jeruzalem noemt. ‘Het doel is een verhouding van 70 procent Joden, 30 procent Palestijnen. De teller staat nu volgens hem op 67/33.

Deze claim, die men overal en altijd opnieuw ziet opduiken, is van een ranzig gehalte. Het suggereert immers racisme.

De werkelijkheid is totaal anders, de droge cijfers laten zien dat de Arabische bevolking van Jeruzalem vanaf 1967 gestadig is gegroeid. Ook laten de statistieken zien dat het aantal Arabieren in verhouding tot de Joodse bevolking toeneemt.

In 1967 was het percentage Arabieren van de totale bevolking  25,8 %. In 2009 was dat opgelopen tot 35,7 %.

Men zou Bos nog kunnen verdedigen door te stellen dat dit voornamelijk uitspraken van Halper waren.

Een artikel van Bos dat woensdag 9 november in de Volkskrant stond, maakt echter duidelijk dat hij niet in staat is objectief verslag te doen over Israel. Hier is wat hij te zeggen had naar aanleiding van het incident met Sarkozy en Obama tijdens de G-20 top in Cannes:

‘Arme Bibi. Nu Papandreou en Berlusconi (bijna) weg zijn, lijkt het erop dat hij alleen in het door Geert Wilders (‘Er ís al een Palestina, en het heet Jordanië’) gedomineerde Den Haag nog vrienden heeft – en daar gaat hij volgende week dus maar eens wat handen schudden’.

De Pers

Volkskrant verslaggever Bos was niet de enige die de afgelopen week in de fout ging waar het om objectieve en kwalitatieve berichtgeving volgens de journalistieke normen ging.

Het kan altijd nog erger.

Er zijn zelfs kranten die geen moeite meer hebben met het afdrukken van artikelen die bol staan van leugens en vuilspuiterij.                    

Wat te denken van (opnieuw) dagblad De Pers?                                                   

Wetenschapsredacteur Marcel Hulspas van De Pers, die zich nota bene altijd heeft gekeerd tegen pseudowetenschap, schreef waarschijnlijk het meest onwetenschappelijke Nederlandse artikel over de crisis rond Iran.

Hulspas kwam via een reeks leugens en absurde vooroordelen tot de conclusie dat het Westen maar een preventieve aanval op Israël moest uitvoeren.

Al in de inleiding op zijn artikel ging Hulspas volledig in de fout, toen hij het had over het ‘enthousiasme’ in de Israëlische regering voor een aanval op Iran.

“Maar de ultra-orthodoxe coalitiepartijen Israël ons huis en Shas staan bijna te springen van enthousiasme. Eindelijk oorlog!”, schreef hij.

Zowel Shas leider  Eli Yishai en Israel Beiteinu leider Avigdor Lieberman stonden echter bekend als tegenstanders van een Israëlische aanval op Iran.

Over de registratie van religie bij inschrijving in het register van het ministerie van binnenlandse zaken in Israel had Hulspas ook de klok horen luiden:

“Wellicht democratieën met wat fundamentalistische partijtjes die de sharia willen invoeren, maar dat is perfect vergelijkbaar met die religieus hysterische schreeuwpartijtjes in Israël.En waarschijnlijk kun je daar nooit bij de Burgerlijke Stand opgeven dat je ‘ongelovig’ bent, maar dat kun je in die democratie Israël óók nietdaar is iedereen voor de staat verplicht ‘joods’”.Verplicht Joods? Nog even afgezien van het feit dat er in Israel honderduizenden burgers wonen die als Moslim, Christen, Bahai zijn geregistreerd,  is er het feit dat Joden die dat willen zich als niet Joods kunnen laten registreren

Het kon echter nog grover :

Goed, het land valt niet te regeren zonder de steun van radicale orthodoxe partijen die de Palestijnen het liefst op oudtestamentische wijze over de kling zouden jagen.

Uiteraard zijn er geen partijen in Israël die in hun programma een dergelijke behandeling voor de Palestijnse Arabieren voorzien.

Met wetenschap had het artikel niets te maken. Pseudowetenschap was het, maar dan in één van de meest donkere en agressieve vormen.                                 

Het geloof in UFO’s is tenslotte iets anders dan via vervalste gegevens en pseudo-informatie tot de conclusie komen dat een staat die aantoonbaar met liquidatie wordt bedreigd, preventief moet worden aangevallen.

Patroon

Dit zijn slechts twee voorbeelden van krantenartikelen die de laatste week in Nederland verschenen.  

NRC en de Telegraaf publiceerden echter ook soortgelijke artikelen die uitsluitend gebaseerd waren op Palestijnse bronnen. Over het algemeen doen slechts enkele kleinere kranten zoals Reformatorisch Dagblad, maar ook het weekblad Elsevier hun best om het complete plaatje te brengen.

Televisie

Op de Nederlandse televisie ziet men over het algemeen hetzelfde patroon.

De Israëlische kant van het verhaal wordt vaak genegeerd en uit de keuze van commentatoren blijkt vaak al de politieke opvatting van de redacteuren. Zo bestond Nieuwsuur het om op 18 oktober jl. om de fel anti-Israëlische ex-premier Van Agt in de studio exclusief commentaar te laten geven op de vrijlating van Gilad Shalit.

Documentaires lijden aan het zelfde euvel. Zembla redacteur Kees Schaap gaf bijvoorbeeld na de uitzending van “Geen geld voor Gaza” in 2009 in feite toe dat de bedoeling van een dergelijke documentaire niet was om het publiek te informeren over de feiten, maar over de opinie van de redacteur.

NOS

NOS mag dan eindelijk iets gedaan hebben met de kritiek dat men geen aandacht besteed aan de context van het Midden-Oosten conflict, als het gaat om  gebeurtenissen waar Israël direct bij betrokken is ziet men nog altijd de oude fouten.

Zo bevatte een reportage met de titel ‘Komt er oorlog tussen Israël en Iran’ slechts één zin van de Israëlische premier Netanyahu die in de Knesset sprak over de openlijke Iraanse bedreigingen. De commentator zei dat de Israëlische premier ‘oorlogstaal’ sprak, terwijl het aan de kijker werd overgelaten om de te oordelen over het ‘vredelievende karakter’ van het Iraanse nucleaire programma.


Een paar dagen later had Nieuwsuur een andere reportage over Iran. Daarin werd Thomas Erdbrink, de NOS correspondent in Teheran de vraag gesteld of de mensen in Teheran een  Israëlische aanval serieus namen.

Erdbrink: “Nou, niet echt serieus, want sinds 1992 dreigt Israël steeds Iran aan te vallen om wat voor reden dan ook“.

In de studio kwam niemand op de gedachte om Erdbrink te vragen of het niet precies andersom was. Immers wie dreigt wie met het van de kaart vegen?      En was het niet zo dat de Israëlische militaire optie altijd gekoppeld werd aan het Iraanse streven naar een atoomwapen?

In een andere (Journaal) reportage over de publicatie van het VN Palmer rapport, dat een crisis in de Turks Israëlische betrekkingen veroorzaakte, werd de conclusie dat Israël buitensporig geweld gebruikte wel genoemd, maar de vaststelling dat de Israëlische blokkade legaal was, werd weggelaten.

Een pro-Israël demonstratie van ca. 3000 mensen in Den Haag op 13 september jl. kreeg geen enkele aandacht in de NOS journaals.

Een uitzending van Nieuwsuur woensdag 9 november getiteld ‘Amerikaans groen licht’ ging uiteindelijk voornamelijk over de crisis tussen Israël en Iran. De Iraanse ambassadeur in Den Haag kon zelfs bedreigingen aan het adres van Israël uitspreken, maar een weerwoord van een Israëlische diplomaat in Den Haag ontbrak. Die rol werd vertolkt door Ko Colijn van instituut Clingendael.

 

‘Bashen’

De Nederlandse regering heeft eerder aangegeven het stoppen van het zogenaamde ‘Israël bashen’ na te streven.

Waarschijnlijk omdat men beseft dat het tot gevaarlijke excessen kan leiden. Om dat te begrijpen hoeft men niet verder te kijken dan wat er in de Arabische landen en Iran plaats vindt op dit gebied.

Het wordt hoog tijd dat de Nederlandse media – een enkele uitzondering daargelaten – ook een soortgelijk verantwoordelijkheidsbesef aan de dag gaan leggen.

Men zou kunnen beginnen om gewoon de journalistieke normen weer toe te passen op de berichtgeving over Israël.

 

  1. http://missingpeace.eu/nl/2011/12/volkskrant-journalist-vertilt-zich-aan-jeruzalem/
    Volkskrant journalist vertilt zich aan Jeruzalem | missingpeace.eu/nl
    schreef: op 11 december, 2011 op 5:26 pm

    […] bleek dat al uit een artikel over de bouw en ontruimingen in Jeruzalem Oost, dat Bos uitsluitend baseerde op de onjuiste […]