Missing Peace | missingpeace.eu | NL

  • Gepubliseerd: Donderdag, 24 Februari, 2011 - 1:38 PM

Egypte na Moebarak

Door Missing Peace

Jeruzalem 14 februari 2011

Na achttien dagen van continu protest wierp president Hosni Moebarak van Egypte dan toch de handdoek en kwam er een eind aan zijn dertig jarige dictatoriale bewind.

Het aftreden van de president wordt door velen gezien als de eerste stap op weg naar een democratisch Egypte. Dat lijkt echter een zeer voorbarige conclusie.

Coup

Er zijn aanwijzingen dat zowel het aftreden van Moebarak als het aantreden van de militaire raad de uitkomst was van overleg waarbij waarschijnlijk ook de Amerikanen waren betrokken.

Eerder had Martin Indyk in een interview voor de Israëlische televisie al gezegd dat er voortdurend contact was tussen de Amerikanen en het Egyptische leger.

Moebarak is dus weg, en de euforie in Egypte is begrijpelijk.

Een Israëlische blogger stelde echter terecht dat het prematuur is om de democratie te vieren van een staat die zojuist is overgenomen door het leger.

In feite was de overdracht van de macht aan het leger in deze situatie volgens de Egyptische grondwet illegaal. In die grondwet staat, onder andere, dat de president de macht moet overdragen aan de voorzitter van het Egyptische parlement in het geval van vroegtijdig aftreden.

JCPA onderzoeker Jacques Neriah  schreef een artikel waarin hij uiteenzette op welke wijze de Egyptische grondwet werd overtreden bij het aftreden van Moebarak. In het artikel stelt hij dat de situatie overeenkomsten vertoont met de coup die het Egyptische leger pleegde in 1952.

De overdracht van de macht aan het leger houdt dus geen garanties in voor de invoering van democratie. Zo merkte de Egyptische journalist Thomas Gorguissian in een interview met al Jazeerah terecht op dat het regime weg is, maar dat het systeem waarop het regime gebaseerd was voorlopig nog in tact is. De demonstranten op Tahrir lijken dat ook te beseffen en zij raakten voor het eerst slaags met het leger, dat hen opdroeg te vertrekken. Moebarak zelf had vlak voor zijn aftreden ook het een en ander te melden over de kansen dat Egypte en andere landen in het Midden-Oosten democratie zullen gaan kennen. De Israëlische politicus Fouad Ben Eliezer, die nauwe contacten onderhield met de Egyptische president, vertelde dat Moebarak hem het volgende had verteld:

‘We see the democracy the United States spearheaded in Iran and with Hamas, in Gaza, and that’s the fate of the Middle East,’
‘They [US] may be talking about democracy but they don’t know what they’re talking about and the result will be extremism and radical Islam,’
‘I won’t be surprised if in the future you see more extremism and radical Islam and more disturbances — dramatic changes and upheavals,’

Sharansky

In Israel worden de reacties op het aftreden van Moebarak bepaald door grote onzekerheid over het lot van het vredesakkoord. Iedere verklaring of aanwijzing die uit Egypte komt over het naleven van bestaande internationale verdragen krijgt grote aandacht.

De wellicht meest interessante reactie op de gebeurtenissen kwam dit weekeinde van Nathan Sharansky, de schrijver van het boek “The case for democracy”. In dit boek – dat bijdroeg aan het Amerikaanse besluit om een einde te maken aan het Saddam Hoessein regime –  schrijft Sharansky dat invoering van democratie noodzakelijk is voor het bereiken van vrede in het Midden-Oosten.

In een interview met de hoofdredacteur van The Jerusalem Post  David Horowitz, beschrijft Sharansky zijn eigen ervaringen met de dictatuur in de Sovjet Unie en geeft hij advies over een democratiseringsproces in Egypte.  Zo had hij het over de relatie tussen democratische hervormingen en de buitenlandse hulp maar ook over de noodzaak van de oprichting van democratische instituten voordat er vrije verkiezingen plaatsvinden:

“If the free world makes clear that our help is tied to democratic reforms, there is a chance finally to start building a drive forward. This [untenable] pact between the free world and a bunch of dictators ostensibly bringing us stability was not broken by the free world. It was broken by the people in the streets. We have to go with this. This is the chance. I hope America will take it.”

“A free society means that there are institutions which guarantee to every individual the opportunity to choose between different ways of life, and that their lives will not be in danger, whatever they choose. In the Palestinian society, for instance, they had Israel’s occupation. After that, they had Yasser Arafat, who turned his Authority into a type of Mafia-run country where people were paying him patronage. I can tell you, as a former minister of industry and trade who tried to negotiate with Nabil Sha’ath on joint ventures to help their economy and create more jobs, that they were not interested in anything that would make their people more independent of them. They were interested only in how to establish more control. People were really fed up with this. That created a really nasty situation.

Then, there was a transition to Abu Mazen (Mahmoud Abbas) after Arafat died. And Bush asked me, is Abu Mazen a good guy or a bad guy? I told him, I can prove to you that he’s a bad guy, because I read his PhD (on the purported connections between the Nazis and Zionist leaders) in Russian. And I can prove to you that he’s a good guy in comparison with Arafat, because I saw them both at the negotiating table. But it doesn’t matter. He will now depend fully on your policy. The Palestinian Authority is fully dependent on the free world. America. Europe. If your policy is clear linkage to specific reforms, and you make plain that is there is no way Abu Mazen will get any legitimacy, or any recognition, or any support otherwise, he will go with it.”

De voorwaarden die Sharansky beschrijft voor het invoeren van democratie in Egypte en elders in de Arabische wereld, lijken echter futiel bij een scenario dat in Israel zeer gevreesd wordt.

In de overgangsperiode naar democratie kan namelijk gebeuren wat er elders ook gebeurde in vergelijkbare situaties. Er zijn nu al berichten dat een groot deel van de Sinai woestijn niet meer onder de controle is van de Egyptische veiligheidsdiensten.

Tijdens de opstand is de grens met Gaza dagenlang open geweest en zijn onbekende hoeveelheden wapens naar de Sinai gebracht. Ook schijnt Hamas eenheden in de Sinai te hebben gestationeerd die samen werken met de plaatselijke bedoeïenen.

Dit heeft al geleid tot aanslagen op politiestations en de infrastructuur.

In Israel wordt sterk rekening gehouden met verhoogde terroristische activiteit vanuit de Sinai. Maar ook zouden er in Egypte aanslagen kunnen volgen zoals die in Irak al jaren plaatsvinden, met het doel om het land verder te destabiliseren.

Moslim Broederschap

Het Moslim Broederschap blijft in de schaduw van de revolutie opereren. Dit is vrijwel zeker een tactische keuze.  De verklaring waarin wordt verzekerd dat men geen ambities heeft om een kandidaat te leveren voor het presidentschap, past daar ook in.

In het  BBC programma “Hard Talk” van 6 januari jl. was de voormalige woordvoerder van de beweging Kamal El Helbawy, echter iets minder voorzichtig.  Hij verklaarde in dat interview dat het Broederschap weliswaar democratie en vrijheid van godsdienst nastreeft maar tegelijkertijd gaf hij aan dat er geregeerd moest worden volgens de Sharia.

Toen hij gevraagd werd naar zijn opvattingen over het vredesakkoord met Israel gebruikte hij een typische deceptie tactiek. Vrede moest volgens hem gebaseerd worden op ‘gerechtigheid’ en ‘gerechtigheid’ zal vooraf moeten gaan aan vrede.

De term gerechtigheid of een rechtvaardige vrede in relatie tot het Arabisch Israëlische conflict betekent voor mensen zoals El Helbawy dat er een einde komt aan het bestaan van een niet moslim staat op het gebied van de Islam (Dar al Islam).

Ook Ayman Nour een invloedrijke politicus van de Egyptische oppositie partij Ghad verklaarde deze week voor de Egyptische radio dat het Camp David vredesakkoord met Israel niet langer relevant is.

Nour zou een kandidaat voor het presidentschap zijn in Egypte.

De anti Israel sentimenten en het fundamentalisme in Egypte zijn factoren die bepalend kunnen zijn voor de kans op invoering van democratie en voor de toekomstige relatie met Israel.

Uit een nieuwe PEW poll blijkt dat 59% van de Egyptische bevolking zich identificeert met de fundamentalisten. Een Koptische christen in Egypte stuurde ons eerder een bericht waarin hij waarschuwde voor een te grote focus op het fundamentalisme van het Moslim Broederschap.

Hij schreef dat vele moslim geestelijken geaffilieerd zijn aan het regime van Moebarak. Dit zijn bijna zonder uitzondering aanhangers van de Wahibi stroming in Islam en zij zijn degenen die het antisemitisme in Egypte voedden.

Antisemitisme in Egypte

Antisemitische uitingen werden ook tijdens de opstand geregistreerd maar niet door de mainstream media. De Amerikaanse journalist Jon Rosenthal publiceerde er echter wel over.

Zijn artikel bevatte fotomateriaal dat duidelijk maakte dat tenminste een deel van de demonstranten blijk gaf van antisemitische denkbeelden.

Uit Egypte kwam vorige week ook een ander bericht waaruit blijkt dat antisemitisme een rol speelde in de opstand tegen Moebarak. Een betoging in het dorp Damanhour werd gepresenteerd als een protest tegen het Moebarak regime maar was in feite niets anders dan een antisemitische manifestatie.

Eerder had dezelfde Egyptische krant al-Masry al-Youm, namelijk een artikel gepubliceerd dat over de weerstand ging van de Egyptische bevolking en politieke partijen (waaronder Ghad en het Moslim Broederschap) tegen het houden van een Joodse herdenkingsplechtigheid in Damanhour dat vroeger een Joodse gemeenschap huisvestte.

Het optreden van het Moslim Broederschap  in Damanhour was een bewijs dat men loog over het voorstaan van de vrijheid van godsdienstuiting zoals dat ook werd verwoord in een concept politiek programma dat in 2007 verscheen. In dat programma wordt de invoering van Sharia voorgesteld maar ook het beschermen van de religieuze rechten van non moslims.

Egypte heeft dus nog een lange weg te gaan naar de democratie. Nathan Sharansky’s opmerkingen over de essentie van het democratiseringsproces verdienen daarom de aandacht van allen die een ander, democratischer Midden-Oosten voorstaan.

Media en Nederland

Het vorige MP bulletin ging over de rol van de media in de Egyptische opstand.

De Arabische krant Asharq Alawsat (Het Midden-Oosten) publiceerde gisteren een artikel waarin scherpe kritiek wordt geuit op de rol van de Arabische media en vooral van Al Jazeera bij de opstand in Egypte.

http://www.aawsat.com/english/news.asp?section=2&id=24107

In de Israelische media is de laatste tijd veel aandacht voor de Nederlandse politiek tegenover Israel en het Midden Oosten en voor zaken die te maken hebben met de Joden in Nederland.

Zo haalde een Tweede Kamer motie over de Nederlandse politiek ten opzichte van de pogingen om een unilaterale Palestijnse staat uit te roepen vandaag The Jerusalem Post  http://www.jpost.com/International/Article.aspx?id=208099
YNet publiceerde gisteren een artikel van Manfred Gerstenfeld over een andere politieke ontwikkeling in Nederland, namelijk de weigering van de Nederlandse regering om de kosten voor de beveiliging van de Joodse gemeenschap te dekken.

http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4027880,00.html

www.missingpeace.eu